Nauka To Lubię

Nauka To Lubię

Spora część mojego życia to tzw. seria fortunnych zdarzeń. Chciałem zostać lekarzem, a zostałem fizykiem. Pojechałem zwiedzać Wiedeń, a poznałem żonę. Chciałem robić doktorat i wyjechałem na prawie 4 lata do największego centrum naukowego w Europie. Chcieliśmy powiększyć rodzinę i urodziły się bliźniaki. W końcu wróciliśmy z emigracji, żebym mógł zostać naukowcem, a zostałem dziennikarzem. Nazywam się Tomasz Rożek. Z wykształcenia jestem fizykiem a z zawodu dziennikarzem naukowym. Kieruję działem naukowym w tygodniku Gość Niedzielny. Współpracuję lub współpracowałem z wieloma mediami m.in.: z redakcjami: Pytanie na Śniadanie, Teleexpress, Dzień Dobry TVN; Wiedzą i Życiem, magazynem National Geographic, Gazetą Wyborczą, Rzeczpospolitą, magazynem Focus. Byłem autorem oraz prowadzącym program Sonda2 w TVP2. Wspóltworzyłem programy radiowe: „Pytania z kosmosu” oraz Klub Trójki. Piszę nie tylko dla periodyków. Moja pierwsza książka „Nauka – po prostu. Wywiady z wybitnymi” (2011, Demart) została uznana za najlepszą książkę popularno-naukową sezonu 2010-2011. W 2012 roku napisałem „Nauka – to lubię. Od ziarnka piasku do gwiazd” (WAB). W 2014 roku ukazała się moja książka „Kosmos” (WAB). W 2015 roku ukazał się „Człowiek” (WAB). To dwie części pop-naukowej trylogii. W trzeciej części opiszę mikrokosmos. Prowadzę pop-naukowego vbloga Nauka. To lubię i facebookowy fanpage Nauka.To lubię. A od teraz także podcast. Jestem obecny w dyskusjach na Twiterze oraz Instagramie. Jestem szczęśliwym tatą bliźniaków Zuzi i Janka, oraz mężem Ani. Mieszkamy na Śląsku.
00:00
00:00

Resumen del episodio

W tym odcinku dr hab. Mateusz Grajek omawia naturę stresu chronicznego oraz jego niszczycielski wpływ na zdrowie psychiczne i somatyczne. Analizujemy mechanizmy adaptacyjne, rolę zasobów psychicznych porównanych do systemu korzeniowego oraz różnicę między strategiami zdrowymi a dezadaptacyjnymi. Rozmowa porusza również problem przeceniania własnych sił i ryzyka związanego z mechanizmem wyparcia. Ekspert podkreśla znaczenie wsparcia społecznego oraz potrzebę edukacji emocjonalnej od najmłodszych lat w celu budowania trwałej odporności psychicznej.

Capítulos

Haz clic en un capítulo para ir directamente a ese momento

Destacados

Najgorszym rodzajem stresu, takim, który możemy powiedzieć obiektywnie najbardziej nas zniszczy, jest stres chroniczny.

00:01:17 · Ekspert wskazuje na szczególne zagrożenie płynące z długotrwałego narażenia na bodźce stresowe.

Nasze zasoby walki ze stresem to jest właśnie ten system korzeniowy. Im on jest większy, bardziej rozległy, tym lepiej nam jest się oprzeć tym bodźcom.

00:06:06 · Autor używa metafory drzewa, aby wyjaśnić, jak ważna w radzeniu sobie z trudnościami jest odporność psychiczna i posiadane zasoby.

Udowodnione jest to, że stres... jest ważnym czynnikiem w etiologii wielu schorzeń. Schorzeń sercowo-naczyniowych na przykład, ale także schorzeń nowotworowych.

00:10:46 · Podkreślenie, że negatywne skutki stresu wykrajają daleko poza sferę psychologiczną, wpływając na poważne choroby fizyczne.

My mamy wybierać te adaptacyjne, czyli te, które nas nie niszczą.

00:14:06 · Wskazanie na konieczność stosowania zdrowych metod radzenia sobie z napięciem zamiast uciekania w używki czy przebodźcowanie.

Wydaje mi się, że dużą rolę powinna tutaj odgrywać edukacja, czyli już w szkole, w szkole to już jest nawet za późno, w domu. Powinniśmy mówić o emocjach i powinniśmy mówić, że mamy prawo do płaczu, do smutku, do radości

00:19:46 · Ekspert sugeruje, że kluczem do budowania odporności psychicznej jest nauka rozpoznawania i akceptacji emocji już od najmłodszych lat.

Episodios

1091-

Czy stres może zniszczyć zdrowie? - MERITUM #4

W tym odcinku dr hab. Mateusz Grajek omawia naturę stresu chronicznego oraz jego niszczycielski wpływ na zdrowie psychiczne i somatyczne. Analizujemy mechanizmy adaptacyjne, rolę zasobów psychicznych porównanych do systemu korzeniowego oraz różnicę między strategiami zdrowymi a dezadaptacyjnymi. Rozmowa porusza również problem przeceniania własnych sił i ryzyka związanego z mechanizmem wyparcia. Ekspert podkreśla znaczenie wsparcia społecznego oraz potrzebę edukacji emocjonalnej od najmłodszych lat w celu budowania trwałej odporności psychicznej.

23 oct. 2026
1090-

Opony zimowe czy całoroczne? Co mówi nauka?

Prezentacja dotycząca doboru opon samochodowych w kontekście zmieniającego się klimatu i łagodniejszych zim. Autor analizuje właściwości fizyczne mieszanek gumowych, znaczenie bieżnika oraz porównuje zalety opon letnich, zimowych i całorocznych.

22 oct. 2026
1089-

Skąd właściwie wzięła się sól?

Odcinek przedstawia fascynującą historię soli, omawiając jej proces geologiczny powstania, znaczenie kulturowe oraz różnorodne zastosowania – od starożytnej konserwacji żywności po nowoczesne magazyny energii. Narracja łączy naukowe aspekty cyklu ewaporatowego z symboliczną rolą soli jako „białego złota” i elementu polskiego dziedzictwa, reprezentowanego przez kopalnię w Wieliczce.

20 oct. 2026
1088-

Najsilniejsze El Niño od 150 lat! Jak wpłynie na Polskę i nasze portfele?

Odcinek poświęcony nadchodzącemu zjawisku El Niño, które według modeli klimatycznych ma być najsilniejsze od ponad 150 lat. Program wyjaśnia mechanizm powstawania tej anomalii na Pacyfiku, polegający na osłabieniu pasatów i przemieszczaniu się ciepłych mas wody, co prowadzi do radykalnych zmian w globalnej cyrkulacji powietrza. Analiza obejmuje wpływ zjawiska na ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak susze w Australii czy powodzie w Ameryce Południowej, a także jego pośredni wpływ na gospodarkę i ceny żywności w Polsce. Prelegent zwraca uwagę na nakładanie się El Niño na długoterminowy trend globalnego ocieplenia oraz konieczność adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.

18 oct. 2026
1087-

Czy AI odzwyczaja nas od myślenia? - MERITUM #3

W odcinku rozmówcy dyskutują o konieczności przeprojektowania edukacji w obliczu rozwoju sztucznej inteligencji, kładąc nacisk na przejście od nauki odtwórczej do rozwijania myślenia krytycznego i kreatywnego. Dr Karolina Oleksa Marewska ostrzega przed zjawiskiem 'poznawczego poddania się' oraz brakiem odporności na frustrację u młodszych pokoleń. Analizowane są wyzwania współczesnej edukacji, w tym znaczenie systematyczności, nauki metodologii uczenia się oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak adaptacyjność i komunikacja. Rozmówcy wskazują na rolę umiejętności nadzorowania procesów AI oraz zagrożenia wynikające z nadmiernego ułatwiania życia dzieciom.

16 oct. 2026